Z powodu trwającego ponad 40 lat względnego zamknięcia granicy między Niemcami a Polską wiedza i świadomość wspólnej historii, przestrzeni kulturowo-historycznej Wschodniej Brandenburgii oraz Ziemi Lubuskiej w znacznym stopniu zanikły w dzisiejszej świadomości. Wspomnienia o II wojnie światowej, zbrodniach III Rzeszy, zmianach przebiegu granic, a zwłaszcza przymusowych migracjach utrudniają uznanie wspólnej historii regionu. Historia ta ma jednak znaczenie nie tylko lokalne, ale stanowi również przykład europejskiej historii XX wieku, charakteryzującej się dwiema wojnami światowymi, zmianami przebiegu granic, migracjami, a także utratą i kształtowaniem się nowych tożsamości. Dlatego też budzi ona zainteresowanie nie tylko mieszkańców, ale także osób odwiedzających ten region. TERRA TRANSODERANA to laboratorium europejskiej historii regionalnej, w ramach którego obie uczelnie, we współpracy z regionalnymi podmiotami zajmującymi się edukacją, opracowują nowe metody nauczania, współpracy naukowej i transferu wiedzy na temat migracji, przemian i tożsamości na granicy niemiecko-polskiej.

Pomimo licznych znaczących projektów transgranicznych realizowanych w Brandenburgii i województwie Lubuskim brakuje trwałego rozwoju kompetencji w zakresie kształcenia akademickiego, dydaktyki, wymiany akademickiej, angażowania młodych naukowców oraz szerokiej dyskusji na tematy historyczne i kulturoznawcze. Należy ożywić umowę o współpracy zawartą w 2024 roku między dwoma uczelniami: Uniwersytetem w Zielonej Górze i Uniwersytetem Europejskim Viadrina. Poprzez projekt „Laboratorium TERRA TRANSODERANA” pragniemy ożywić i umocnić współpracę niemiecko-polską poprzez partnerskie zaangażowanie, tworzenie sieci kontaktów, wymianę wiedzy oraz dostęp do nowych metod upowszechniania historii i wymiany. Wspólne warsztaty, regionalne wyjazdy studyjne i debaty publiczne mają na celu zgłębienie tematu dziedzictwa kulturowego w naszym regionie oraz włączenie regionalnych narracji do naszej pracy. Projekt łączy niemieckich, polskich i międzynarodowych naukowców z obu partnerskich uniwersytetów w ramach międzykulturowych formatów dydaktycznych i edukacyjnych. Wzmacnia kompetencje w tej dziedzinie oraz opracowuje prototypy przyszłej współpracy niemiecko-polskiej, europejskiej i transgranicznej.

Projekt obejmuje szeroki wachlarz działań transgranicznych: szkolenia, warsztaty, regionalne wyjazdy studyjne po obu stronach Odry dla osób zajmujących się historią (pracowników muzeów, nauczycieli historii), konferencje, kolokwia, debaty i wykłady, których celem jest przekazywanie wiedzy, przełamywanie stereotypów oraz udostępnianie metod transgranicznej edukacji. W ramach projektu powstają podręcznik, gra historyczna, wycieczka edukacyjna dla uczniów oraz międzynarodowa akademia letnia dla studentów.

Okres realizacji projektu: lipiec 2026 – czerwiec 2029